نکات مهم و خواندنی در مورد گاستروستومی

دریافت این مقاله بصورت فایل PDF مناسب جهت چاپ gastrotomy

گاستروستومی اندوسکوپیک از طریق پوست(PEG)

 

تعریف

زمانی که بیمار به دلایل مختلف قادر به تغذیه کافی و کامل از طریق دهان نباشد از ابزاری خاص جهت تأمین مواد غذایی مورد نیاز استفاده می‌شود که یکی از این ابزار لوله تغذیه گاستروستومی می‌باشد ؛ این لوله از طریق دیواره شکم و به یک شیوه غیر‌جراحی مستقیماً در داخل معده قرار می‌گیرد.

نکاتی که باید قبل از انجام این روش رعایت شود بدین شرح است

  • ۱هفته قبل از موعد گذاشتن لوله گاستروستومی از مصرف آسپرین و داروهای حاوی آسپرین خودداری کنید.
  • از ۸ ساعت قبل از خوردن و آشامیدن پرهیز کنید.
  • در صورت وجود دندان مصنوعی آن را خارج کنید.

نحوه انجام گاستروستومی اندوسکوپیک از طریق پوست

این کار توسط یک متخصص گوارش انجام می شود. ابتدا جهت بی‌حس کردن حلق و گلو از اسپری لیدوکایین (زیلوکایین) استفاده می‌شود. علاوه بر این ممکن است از مسکن‌ها و آرام بخش‌ها نیز استفاده شود، سپس لوله اندوسکوپ را از راه دهان وارد معده می‌کنند( لوله اندوسکوپ یک لوله نازک و قابل انعطاف است). در این حالت پزشک دستگاه گوارش را در مانیتور مشاهده کرده و به این ترتیب محل دقیق و مناسب وارد کردن لوله تغذیه‌ای را مشخص می‌کند. در مرحله بعد ابتدا یک سوزن با پوشش لاستیکی وارد محل مورد نظر می‌شود؛  ازطریق این پوشش لاستیکی سیمی را به داخل معده و سپس به دهان می فرستند. نوک سیم را در قسمت دهان به انتهای لوله می‌بندند و لوله به سمت معده هدایت می شود. با ایجاد یک برش کوچک انتهای لوله از معده بیرون کشیده و در محل برش ثابت شده و اطراف آن پانسمان می‌شود. مدت انجام این روش ۳۰ تا۴۵ دقیقه است.

عوارض جانبی احتمالی

درد، عفونت، جابجایی یا انسداد لوله، نفخ شکم، تهوع، اسهال، یبوست، تحریک پوست، اطراف لوله ، نشت از اطراف لوله. موارد ذکرشده احتمالی بوده و از عوارض قطعی گاستروستومی به شمار نمی‌آید. در اکثر مقالات علمی معتبر این روش بدون عوارض عنوان شده است.

نکاتی که باید بعد از گذاشتن لوله رعایت کنید

  • نحوه تغذیه از طریق لوله را از پرستاران بخش سوال کنید.
  • در صورت امکان به مدت ۳۰ تا ۶۰ دقیقه بعد از خوردن غذا در وضعیت نشسته باقی بمانید.
  • مصرف دخانیات را محدود و قطع کنید.
  • در صورت قرمزی و سوزش اطراف لوله از پماد زینک اکساید بر روی پوست محل استفاده کنید.
  • در صورت بروز تب و لرز ،تهوع،تورم شکم،یبوست،قرمزی و تورم محل لوله به پزشک مراجعه کنید.

گردآوری : ندا جمالی- کارشناس پرستاری تابستان ۱۳۸۷

بازبین : دکتر سید علیرضا تقوی فوق تخصص گوارش و کبد

منابع:

 

۱- PEG available on www.asge.org last reviewed November 2007

۲- PEG available on www.Nursingconsult.com, Mosby’s Clinical reference system, 2008

 

نکات مهم و خواندنی در مورد گاستروستومی

گاستروستومی

نوعی عمل جراحی ساده و سرپایی است که برای ایجاد منفذی در معده جهت رساندن غذا و مایعات در مواردی که بیمار قادر بـه خوردن غذا از راه دهان نباشد انجام می‌شود. این نوع تغذیه با دستور پزشک توصیه می‌شود.

مراقبت‌های پرستاری لازم بعد از عمل

v این لوله که از راه شکم گذاشته می‌شود بعد از عمل جراحی باید از نظر خونریزی کنترل شود.

v اولین تغذیه از راه لوله باید توسط پزشک یا پرستار انجام شود و معمولاً ابتدا از آب ولرم یا سرم قندی شروع می‌شود.

v ابتدا فقطcc 60-30 مایع از راه لوله داده می‌شود و به‌تدریج مایعات افزایش می‌یابد.

v روز دوم در هر نوبت تغذیه با لوله ۱۸۰ تا ۲۴۰ سی‌سی مایع داده می‌شود به شرطی که بیمار هم بتواند تحمل نماید.

v روش تغذیه به‌وسیله یک سرنگ ۵۰ سی‌سی که به سر لوله متصل به شکم وصل می‌شود انجام می‌پذیرد.

.

v با سرنگ مایعات کشیده شده و از راه لوله به آرامی و با حوصله تزریق می‌شود. از تخلیه ناگهانی و با سرعت مواد غذایی به داخل لوله تغذیه به شدت خوداری کنید.

v باید دقت شود که بعد از دادن مایع هیچ‌گونه نشتی از اطراف لوله در ناحیه اتصال به شکم وجود نداشته باشد.

v غذاهای نرم +شیر و مایعات ساده به‌تدریج شروع شود.

v موادی چون سوپ و غذاهای دیگر باید به‌خوبی آسیاب و سپس مصرف شوند.

v از مصرف بیش از حد شیر به‌علت هضم مشـکل آن جلوگیری شود.

v مراقبت لازم از لوله روی شکم واجب است‌. بعد از دادن هر وعده غذا باید فوراً سر لوله بسته شود تا مواد وارد شده خارج نشود‌.

v اگر اطراف لوله مواد غذایی ریخته شده است باید تمیز شود تا از عفونت جلوگیری شود‌.

v بیمار بهتر است بعد از تغذیه استراحت کند تا نشت مواد از لوله را نداشته باشیم.

v بعد از تغذیه لوله را روی شکم با یک چسب ثابت نگه داشته تا خارج نشود.

v بر حسب نوع پگ (دائم یا موقت) جهت تعویض آن باید به پزشک معالج مراجعه کرد.

v مراقبت از پوست اطراف لوله مهم است، زیرا شیره معده اسید دارد و باعث آزردگی پوست می‌شود‌. بنابراین باید از خیس شدن پوست اطراف لوله جلو‌گیری شود.  اطراف لوله گاز استریل معمولی یا وازلینه گذاشته شود. در صورت تورم، قرمزی و درد در ناحیه پوست شستشوی مداوم با آب ولرم و صابون و مالیدن پمادهای تجویز شده توسط پزشک توصیه می‌شود. همچنین در صورت ترشح بیش‌ از حد، استفاده از قرص‌های معده طبق دستور و تجویز پزشک جهت کاهش اسید معده مؤثر می‌باشد.

v بعد از هر تغذیه بهتر است به بیمار آب داده شود تا آب ولرم لوله را شستشو داده و مواد غذایی در لوله نمانده و باعث عفونت نشود.

v در حین ورود مواد غذایی باید حوصله به خرج داده و با شتاب تغذیه صورت نگیرد. در صورت احساس پری شکم توسط بیمار از وعده های غذایی کمتر در فواصل کمتر استفاده شود.

    v بالا نگه‌داشتن سر بیمار حداقل بمدت نیم ساعت بعد از پایان تغذیه به هضم غذا کمک می‌کند.

منبع: سایت بیمارستان ولی‌عصر اراک